Trước yêu cầu ngày càng cao về bảo vệ môi trường và phát triển bền vững, hoạt động nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ trong lĩnh vực môi trường ngày càng đóng vai trò quan trọng. Việc thành lập các viện nghiên cứu môi trường không chỉ tạo điều kiện triển khai các hoạt động nghiên cứu, phát triển và chuyển giao công nghệ mà còn góp phần cung cấp cơ sở khoa học cho công tác quản lý, bảo vệ tài nguyên và môi trường.
Để viện nghiên cứu môi trường được tổ chức và hoạt động đúng quy định, tổ chức, cá nhân có nhu cầu thành lập cần đáp ứng các điều kiện pháp luật về tổ chức khoa học và công nghệ, đồng thời thực hiện đầy đủ thủ tục đăng ký hoạt động với cơ quan có thẩm quyền. Trong đó, các yêu cầu về nhân sự, cơ sở vật chất, lĩnh vực hoạt động và hồ sơ đăng ký là những nội dung cần đặc biệt lưu ý trong quá trình chuẩn bị.
Trong bài viết dưới đây, Luật Hồng Bàng sẽ trình bày cụ thể các điều kiện, thành phần hồ sơ và trình tự, thủ tục thành lập viện nghiên cứu môi trường theo quy định hiện hành, qua đó giúp tổ chức, cá nhân có nhu cầu chủ động chuẩn bị hồ sơ và thực hiện thủ tục đúng quy định.
CĂN CỨ PHÁP LÝ:
- Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo 2025;
- Nghị định số 262/2025/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo về thông tin, thống kê, đánh giá, chuyển đổi số và các vấn đề chung;
- Nghị định số 267/2025/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo về chương trình, nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo và một số biện pháp thúc đẩy hoạt động nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo;
- Thông tư số 24/2025/TT-BKHCN ban hành Bảng phân loại lĩnh vực khoa học và công nghệ;
- Thông tư số 36/2025/TT-BKHCN quy định khung về xây dựng, thẩm định, quản lý chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; xét tài trợ, đặt hàng, ký hợp đồng, tổ chức thực hiện và đánh giá nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
- Thông tư số 03/2014/TT-BKHCN hướng dẫn điều kiện thành lập và đăng ký hoạt động của tổ chức khoa học và công nghệ, văn phòng đại diện, chi nhánh của tổ chức khoa học và công nghệ;
- Thông tư số 15/2023/TT-BKHCN sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 32/2011/TT-BKHCN và Thông tư số 03/2014/TT-BKHCN;
- Thông tư số 18/2025/TT-BKHCN sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 03/2014/TT-BKHCN hướng dẫn điều kiện thành lập và đăng ký hoạt động của tổ chức khoa học và công nghệ, văn phòng đại diện, chi nhánh của tổ chức khoa học và công nghệ, được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư số 15/2023/TT-BKHCN.
- Thông tư số 44/2025/TT-BKHCN quy định quản lý nhiệm vụ khoa học và công nghệ do Bộ Khoa học và Công nghệ tài trợ, đặt hàng;
- Các văn bản pháp luật khác liên quan đang có hiệu lực pháp luật.
ĐIỀU KIỆN THÀNH LẬP
- Thứ nhất, về Điều lệ và tổ chức. Viện phải có Điều lệ quy định rõ tên gọi; mục tiêu; chức năng, nhiệm vụ; lĩnh vực hoạt động; cơ cấu tổ chức; quyền và nghĩa vụ; phương thức quản lý, điều hành; điều kiện chia, tách, sáp nhập, giải thể. Tên Viện không được trùng hoặc gây nhầm lẫn với tổ chức đang hoạt động hợp pháp và không được vi phạm quyền sở hữu trí tuệ. Viện phải có trụ sở chính tại Việt Nam, có địa chỉ rõ ràng và người đứng đầu là người đại diện theo pháp luật.
- Thứ hai, về lĩnh vực hoạt động. Lĩnh vực hoạt động của Viện phải xác định theo mã cấp 2 của Bảng phân loại lĩnh vực khoa học và công nghệ. Đối với Viện nghiên cứu môi trường, cần lựa chọn chính xác các lĩnh vực môi trường dự kiến đăng ký ngay từ đầu vì việc này ảnh hưởng trực tiếp đến yêu cầu về nhân sự tiến sĩ.
- Thứ ba, về nhân lực. Viện phải có:
– Ít nhất 05 người có trình độ đại học trở lên làm việc toàn thời gian;
– Trong đó tối thiểu 30% có trình độ chuyên môn phù hợp với từng lĩnh vực đăng ký hoạt động;
– Vì đây là tổ chức nghiên cứu khoa học hoặc nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ, phải có ít nhất 01 tiến sĩ có chuyên môn phù hợp, làm việc toàn thời gian trong mỗi lĩnh vực đăng ký.
- Thứ tư, về Viện trưởng. Viện trưởng phải có trình độ đại học trở lên, có năng lực chuyên môn và kinh nghiệm quản lý phù hợp. Đối với Viện ngoài công lập, Nghị định 262/2025/NĐ-CP không bắt buộc Viện trưởng phải là tiến sĩ; yêu cầu Viện trưởng phải có trình độ tiến sĩ được quy định riêng đối với Viện KH&CN công lập.
- Thứ năm, về cơ sở vật chất – kỹ thuật. Viện phải có quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hợp pháp đối với trụ sở, phòng thí nghiệm, thiết bị, tài sản trí tuệ và các phương tiện kỹ thuật khác cần thiết để thực hiện chức năng, nhiệm vụ đăng ký.
- Thứ sáu, về chủ thể sáng lập. Doanh nghiệp, tổ chức hoặc cá nhân có thể thành lập tổ chức KH&CN của mình. Vì vậy đối với Viện 100% vốn Việt Nam ngoài công lập, chủ thể sáng lập có thể tự quyết định thành lập nếu đáp ứng các điều kiện pháp luật, sau đó thực hiện thủ tục đăng ký tổ chức KH&CN.
TRÌNH TỰ THỰC HIỆN:
Bước 1: Chuẩn bị các điều kiện thành lập
Gồm các điều kiện nêu trên về Điều lệ và tổ chức; Về lĩnh vực hoạt động; Về nhân lực; Về viện trưởng; Về cơ sở vật chất – kỹ thuật; Về chủ thể sáng lập.
Bước 2: Ban hành Quyết định thành lập Viện
Căn cứ các điều kiện đã chuẩn bị, chủ thể có thẩm quyền ban hành Quyết định thành lập Viện nghiên cứu môi trường theo quy định.
Bước 3: Phê duyệt Điều lệ và bổ nhiệm Viện trưởng
Hoàn thiện, phê duyệt Điều lệ tổ chức và hoạt động của Viện, đồng thời thực hiện thủ tục bổ nhiệm Viện trưởng.
Bước 4: Nộp hồ sơ đăng ký tổ chức KH&CN
Hồ sơ được nộp trực tiếp hoặc gửi qua đường bưu điện đến Sở Khoa học và Công nghệ theo thẩm quyền cấp tỉnh
THÀNH PHẦN HỒ SƠ:
- Đơn đăng ký tổ chức khoa học và công nghệ theo Mẫu số 07 tại Phụ lục I ban hành kèm Nghị định 262/2025/NĐ-CP: bản chính;
- Quyết định thành lập Viện: bản sao;
- Quyết định bổ nhiệm người đứng đầu Viện: 01 bản; Lý lịch khoa học của người đứng đầu Viện theo Mẫu số 08 tại Phụ lục I: bản chính;
- Điều lệ tổ chức và hoạt động đã được cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân thành lập phê duyệt, thực hiện theo Mẫu số 09 tại Phụ lục I: bản chính;
- Tài liệu chứng minh đáp ứng điều kiện về nhân lực, trong đó có Bảng danh sách nhân lực theo Mẫu số 04 tại Phụ lục I: bản chính;
- Tài liệu chứng minh đáp ứng điều kiện về cơ sở vật chất – kỹ thuật, trong đó có Bảng kê khai cơ sở vật chất – kỹ thuật theo Mẫu số 10 tại Phụ lục I: bản chính;
- Hồ sơ chứng minh trụ sở chính: Giấy tờ chứng minh quyền sở hữu nhà, quyền sử dụng đất của Viện; hoặc hợp đồng thuê, mượn địa điểm kèm giấy tờ chứng minh quyền sở hữu nhà, quyền sử dụng đất hoặc quyền cho thuê, cho mượn của bên cho thuê, cho mượn. Hình thức tài liệu thực hiện theo quy định của hồ sơ và yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.
CƠ QUAN CÓ THẨM QUYỀN: Sở Khoa học và Công nghệ theo thẩm quyền cấp tỉnh.
THỜI HẠN: Không quá 13 ngày làm việc kể từ ngày nộp đủ hồ sơ hợp lệ, theo đó không quá 05 ngày làm việc để kiểm tra tính đầy đủ, hợp lệ của hồ sơ; sau khi hồ sơ hợp lệ, thời hạn giải quyết thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký tổ chức khoa học và công nghệ là 08 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
Lưu ý: Viện phải thực hiện đăng ký trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày được thành lập.
Trên đây là toàn bộ bài viết của chúng tôi về Thủ tục thành lập Viện nghiên cứu môi trường. Quý Khách hàng nếu cần tư vấn, giải đáp chi tiết hơn cũng như cách thức tiếp cận dịch vụ này, vui lòng liên hệ trực tiếp với Luật sư: Nguyễn Đức Trọng qua hotline: 0912.35.65.75, hoặc gửi yêu cầu dịch vụ qua email:lawyer@hongbanglawfirm.com
Chúc Quý Khách hàng cùng gia đình mạnh khỏe và thành công!
Trân trọng!